Crowdfunding – co to jest i na czym polega.

CROWDFUNDING

“Crowdfunding jest to finansowanie projektu lub przedsięwzięcia przez grupę pojedynczych jednostek zamiast profesjonalistów (np. banków funduszy wysokiego ryzyka lub aniołów biznesu). W teorii, ludzie finansują pośrednio inwestycje za pomocą oszczędności, od czasu kiedy banki pośredniczą pomiędzy właścicielami kapitału, a stroną zgłaszającą nań zapotrzebowanie. Crowdfunding funkcjonuje bez pośredników: przedsiębiorca „dotyka tłumu” przez zbieranie pieniędzy bezpośrednio od poszczególnych jednostek. Komunikacja typowo odbywa się za pośrednictwem Internetu”*.

*źródło – A. Schwienbacher, B. Larralde, “Crowdfunding of small enterpreneurial ventures, Handbook of entrepreneurial finance”

Kilka słów o historii crowdfundingu.

Pionierem jeśli chodzi o wykorzystanie tej metody na zbiórkę pieniędzy byli amerykańscy fani grupy rockowej Marillion (zespół znany z przeboju „Kayleigh”), którzy w 1997 roku w Internecie zebrali 60 000 USD na sfinansowanie trasy koncertowej po USA. W późniejszych latach zespół ten z sukcesem wykorzystał crowdfunding i sfinansował trzy albumy. W roku 2000 powstał pierwszy serwis internetowy o nazwie ArtistShare.net, który oferował możliwość wsparcia finansowego na rozwój twórczości artystów przez swoich fanów poprzez internetową zbiórkę pieniędzy. Następnie powstał serwis Sellaband (2006 r.) oraz Pledge Music (2008 r.), które również oferowały zbiórkę pieniędzy na wsparcie twórczości artystycznej. Dopiero powstanie platformy Indiegogo w 2009 r. zapoczątkowało rozwój crowdfundingu oferując możliwość finansowania różnego rodzaju projektów, które zyskiwały na popularności. Następnie w 2009 roku powstał Kickstarter, czyli jedna z największych na świecie platform do crowdfundingu. Później takie serwisy zaczęły powstawać w Europie.

W Polsce platformy crowdfundingowe szybko się rozwijają i aktualnie możemy wyróżnić co najmniej 21 takich platform. Platformy możemy podzielić ze względu na tematykę:

1. Uniwersalne – Wspieram.to, Polak Potrafi, Odpal Projekt oraz Wspólny projekt.
2. Kultura – Wspieram Kulturę, Patronite oraz Megatotal.
3. Sport – Fans4Club oraz Stwórz Mistrza.
4. Inicjatywy obywatelskie i społeczne – Mintu.Me oraz Fundujesz.pl.
5. Dobroczynność – Siepomaga, Pomagamy.im, Do>More, Zrzutka.pl oraz Pomagam.pl.
6. Nauka – ScienceShip.
7. Udziały w spółce, czyli crowdfunding w modelu udziałowym (equity crowdfinding) – Beesfund, Find Funds oraz Crowdangels.
8. Nieruchomości – ShareVestors.

Model crowdfundingu może się opierać na systemie donacyjnym, nagrodach albo udziałach. Prowizje za projekty wahają się od 3 % do nawet 11 %. Większość platform działa na zasadzie “wszystko albo nic”, czyli jeśli nie zostanie zebrana cała ustalona kwota to wpłaty wracają z powrotem do swoich właścicieli. Bardzo rzadko możemy się spotkać z opcją “bierzesz ile zbierzesz”, oznacza ona, że bez względu na wysokość zebranych funduszy całość trafia do projektodawcy, który mimo to jest zobowiązany do przekazania nagród darczyńcom.

Największym giełdowym beneficjentem crowdfundingu jest firma Playway, która od kilku lat korzysta z powodzeniem z platformy Kickstarter. Spółka aktualnie zbiera fundusze na dokończenie najnowszej gry Escape Doodland, które już pokrywają zapotrzebowanie w 36 %. Bardzo dużym sukcesem jest zebranie, aż 182,642 $ z potrzebnych 66,666 $ na grę Agony, która będzie miała swoją premierę 29 maja br. Playway może się pochwalić rekordową zbiórkę pieniędzy na grę planszową Uboot, gdzie udało się zebrać 686 652 funtów z 65 000 funtów potrzebnych na rozwój gry. Playway oferuje w zamian dla swoich darczyńców na grę Agony np. klucz do gry Agony na steamie, ekskluzywne aktualizacje tylko dla darczyńców, plakaty oraz specjalne podziękowania w grze.

Najdrozsze polskie projekty zakończone sukcesem na polskich platformach:

1. BIBLIA AUDIO – zebrano 854 675 PLN (110% założonej kwoty) na serwisie Wspieram.to

2. ‘WSTĘGA PAMIĘCI’ POMNIK AK W KRAKOWIE – zebrano 385 615 PLN (129% założonej kwoty) na serwisie Polak Potrafi

3. Karty Magia Y v2 – zebrano 295 462 PLN (777% założonej kwoty) na serwisie Wspieram.to

4. T.I.M.E Stories – zebranp 284 219 PLN (473% założonej kwoty) na serwisie Wspieram.to

Dominion Intryga, Przystań, Złoty Wiek – zebrano 158 555 PLN (288% założonej kwoty na serwisie Wspieram.to.

Crowdfunding staje się coraz popularniejszym wśród firm sposobem pozyskania finansowania.

 W zeszłym roku miało miejsce podpisanie umowy o współpracy między Giełdą Papierów Wartościowych i Beesfund S.A. w wyniku, której miał powstać akcelerator, który usprawni proces wymiany informacji i zasobów z całym ekosystemem startupowym oraz będzie zwiększał zainteresowanie wśród spółek giełdowych. Pierwsze debiuty związane z funkcją akceleratora mają pojawić się już w 2018 r.

Autor wpisu: Przemysław Witkowski

Źródła – crowdfunding.pl, wethecrowd.pl