Kalendarz wydarzeń giełdowych
Kalendarz tworzycie sami. Możecie dodawać samodzielnie wszelkiego rodzaju wydarzenia / spotkania o tematyce giełdowej / forexowej. Wszystkie wydarzenia giełdowe w jednym miejscu.
Listopad 2018
  • P
  • W
  • Ś
  • C
  • P
  • S
  • N
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
Wydarzenia
LIS
04
Czat niedzielny dla użytkowników Premium
ONLINE 21:15
LIS
18
Czat premium
ONLINE 21:15
Dodaj wydarzenie
Dodaj wydarzenie +

Prawo actio pro socio (IX)

Prawa akcjonariuszy mniejszościowych

 

Tym wpisem kontynuuję cykl unikalny w internecie cykl „„Ochrona akcjonariuszy mniejszościowych: poznaj swoje prawa!” . Do tej pory powstały poniższe wpisy z tego cyklu:

  1. Artykuł poprzedzający cykl praw akcjonariuszy mniejszościowych w spółkach akcyjnych
  2. Wprowadzenie do prawa akcjonariuszy mniejszościowych: historia, respektowanie praw oraz nadzór państwowy
  3. Rola oraz znaczenie akcjonariuszy mniejszościowych
  4. Wszystkie prawa akcjonariuszy mniejszościowych (lista)
  5. Prawo zaskarżenia uchwał walnego zgromadzenia w spółkach akcyjnych
  6. Prawo zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia
  7. Prawo wyboru rady nadzorczej w drodze głosowania oddzielnymi grupami
  8. Prawo delegowania członka rady nadzorczej do stałego indywidualnego wykonywania czynności nadzorczych
  9. Prawo powołania biegłego rewidenta do spraw szczególnych

Jest to więc już 10 artykuł z cyklu „Ochrona akcjonariuszy mniejszościowych: poznaj swoje prawa!” Tym razem zajmę się omówieniem kolejnego ważnego prawa akcjonariuszy mniejszościowych: Prawo actio pro socio, czyli prawo wytoczenia powództwa przez samego akcjonariusza o naprawienie szkody wyrządzonej spółce.

 

Actio pro socio

 

Ogólna informacja 

Z ostatnio omawiamy prawem powołania biegłego rewidenta do spraw szczególnych łączy się pośrednio instytucja actio pro socio. Dzięki opinii biegłego rewidenta łatwiejszy jest proces udowodnienia (w drodze pozwu o naprawienie wyrządzonej spółce szkody, art. 486 KSH) wystąpienia działania na szkodę spółki. Każdy akcjonariusz ma prawo do wniesienia pozwu o naprawienie szkody wyrządzonej spółce zgodnie z art. 486 oraz 487 KSH w przypadku, gdy spółka sama nie wytoczy powództwa o naprawienie wyrządzonej jej szkody w ciągu roku od dnia ujawnienia czynu wyrządzającego szkodę.

 

Actio pro socio, a problematyka „free-rider”

Główną wadą tego prawa jest „pogłębienie” potencjału free-rider (tzw. „jazda na gapę”, czyli korzystanie na powziętych inicjatywach innych akcjonariuszy) przez ustawodawcę. Jak już zostało opisane we wcześniejszych naszych artykułach, akcjonariusze mniejszościowi z reguły są biernymi podmiotami w akcjonariacie spółki. Przepis ten – art. 486 KSH – natomiast nie przewiduje jakichkolwiek korzyści dla uczestnika, który wniósł pozew o naprawienie szkody wyrządzonej spółce. To on ponosi wszelkie ryzyko i koszta procesowe dochodzenia tego roszczenia. Bezpośrednim beneficjentem jest sama spółka, a więc wszyscy akcjonariusze.1)Gliniecki, PPH 2014/5, s. 26, 28. Można więc tutaj powiedzieć: Jeden za wszystkich, ale już nie wszyscy za jednego! Faktem jest, że akcjonariusze mniejszościowi to bierni akcjonariusze. Tutaj jeszcze dochodzi do tego fakt, że będą ponosić koszta i ryzyko takiego procesu, gdyż w polskim kodeksie spółek nie ma żadnych przepisów regulujących tę kwestię. W praktyce więc ta instytucja prawna jest w Polsce oraz Niemczech rzadko stosowana.2)Mock, JuS 2015, s. 590, 594.

 

Porównanie niemieckiej instytucji actio pro socio z polską

Między regulacją niemiecką, a polską występują liczne różnice. Podstawową różnicą jest to, że w Niemczech wytoczenie powództwa actio pro socio dzieli się na dwa etapy: na zezwolenie sądowe na wytoczenie powództwa (Klagezulassungsverfahren) oraz na właściwy proces sądowy (Klageverfahren). Zezwolenie sądowe jednak przysługuje tylko tym akcjonariuszom, którzy w momencie złożenia wniosku posiadali jedną setną udziałów w kapitale zakładowym lub ich udziały przekroczyły kwotę 100,000 euro, § 148 I 1 AktG. Actio pro socio nie przysługuje więc każdemu. Sąd w procesie zezwolenia na złożenie skargi sprawdza również przesłanki § 148 I 2 nr 2-4 AktG, a więc bezskuteczne ponaglenie spółki na samodzielne złożenie skargi, wystąpienia podejrzenia, że spółka poniosła szkodę wskutek nieuczciwości (Unredlichkeit) lub z rażącym naruszeniem prawa lub statutu. Ostatnią przesłanką jest brak sprzeczności z interesem samej spółki. W niemieckim prawie nie ma więc ścisłej przesłanki czasowej: rok od wystąpienia szkody. Jednak w Niemczech akcjonariusz wnoszący powództwo nie ponosi aż tak dużego ryzyka związanego z kosztami procesowymi. Przepis § 148 VI AktG narzuca obowiązek ponoszenia kosztów przez powoda jedynie wtedy, gdy sąd odrzuci wniosek w pierwszym etapie – w procesie zezwolenia. W przypadku przegrania we właściwym już procesie dochodzenia do roszczenia spółki, koszta musi pokryć sama spółka. Kolejny raz niemiecka regulacja bardziej kładzie nacisk na prawa akcjonariuszy mniejszościowych. Mimo, że instytucja jest rzadko stosowana, to potwierdza znaczenie drobnych akcjonariuszy. Minusem jest, że możliwość złożenia takiego wniosku jest powiązana z przesłanką kapitałową, mimo że niemiecka regulacja przewiduje – wyżej wspomnianą – osobną procedurę sądową dopuszczenia do skargi. Takie zabezpieczenie spółki przed nadużyciem prawa przez akcjonariuszy jest więc niespójne.

Kolejny raz niemiecka regulacja bardziej kładzie nacisk na prawa akcjonariuszy mniejszościowych.

 


Bardzo polecamy przeczytać również:

  1. Artykuł poprzedzający cykl praw akcjonariuszy mniejszościowych w spółkach akcyjnych
  2. Wprowadzenie do prawa akcjonariuszy mniejszościowych: historia, respektowanie praw oraz nadzór państwowy
  3. Rola oraz znaczenie akcjonariuszy mniejszościowych
  4. Wszystkie prawa akcjonariuszy mniejszościowych (lista)
  5. Prawo zaskarżenia uchwał walnego zgromadzenia w spółkach akcyjnych
  6. Prawo zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia
  7. Prawo wyboru rady nadzorczej w drodze głosowania oddzielnymi grupami
  8. Prawo delegowania członka rady nadzorczej do stałego indywidualnego wykonywania czynności nadzorczych
  9. Prawo powołania biegłego rewidenta do spraw szczególnych

Przypisy   [ + ]

1.Gliniecki, PPH 2014/5, s. 26, 28.
2.Mock, JuS 2015, s. 590, 594.

Zobacz podobne analizy:



Dodaj komentarz Anuluj pisanie

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Aby przedłużyć lub wykupić abonament musisz się zalogować.

Jeśli nie masz jeszcze konta, skorzystaj z darmowej rejestracji, która zajmuje dosłownie chwilę.

ZALOGUJ SIĘ ZAREJESTRUJ SIĘ
ANULUJ
test
OK